Zanim przejdziemy do szczegółowego omawiania przesłanek pozytywnych orzeczenia przez sąd rozwodu należy wpierw zwrócić uwagę, że o możliwości rozwiązania związku małżeńskiego w drodze rozwodu traktuje art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zgodnie § 1 wskazanego przepisu, jeśli wśród małżonków doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia to każdy z małżonków może wystąpić do sądu z powództwem o orzeczenie rozwodu. Zupełność oraz trwałość rozpadu pożycia małżeńskiego stanowią bowiem przesłanki pozytywne orzeczenia rozwodu.

Kolejno § 2 i 3 tego przepisu mówią o przesłankach negatywnych orzeczenia rozwodu – nawet,jeśli rozkład pożycia pomiędzy małżonkami jest trwały i zupełny. O przesłankach tych będzie mowa w kolejnym wpisie, do lektury którego już dzisiaj zapraszamy 😊

W niniejszym artykule skupimy się zwłaszcza na zupełności i trwałości rozkładu pożycia między małżonkami, czyli na przesłankach pozytywnych orzeczenia rozwodu /tzn. takich, które ten rozwód warunkują co do zasady/.

Zatem jeśli mówimy o przesłankach pozytywnych orzeczenia rozwodu należy zauważyć, że są to jedynie dwie przesłanki – zupełny rozkład pożycia pomiędzy małżonkami oraz trwały rozkład pożycia między małżonkami.

Aby móc przejść do wyjaśnienia, czym jest zupełny oraz trwały rozkład pożycia małżeńskiego należy wpierw zastanowić się, co kryje się pod pojęciem pożycia małżeńskiego. To pojęcie, mimo swojej prostoty, zawiera dość złożoną konstrukcję.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że definicji pojęcia „pożycia małżeńskiego” nie znajdziemy ani w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, ani w Kodeksie cywilnym. Pojęcie to zostało doprecyzowane przez judykaturę. I tak np. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 roku o sygn. akt I CO 5/55 wskazano, że: Pożycie małżeńskie wyraża się w szczególnego rodzaju wspólnocie duchowej, fizycznej i gospodarczej.

Uszczegółowiając, aby móc mówić o zupełnym oraz trwałym rozkładzie pożycia małżeńskiego należy ustalić czy mamy do czynienia z rozkładem stosunków pomiędzy małżonkami na gruncie pożycia fizycznego, duchowego czy gospodarczego.

Przez pożycie gospodarcze należy rozumieć utrzymywanie więzi gospodarczych pomiędzy małżonkami poprzez prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Będzie to m.in. zamieszkiwanie przez małżonków we wspólnym domu czy też mieszkaniu, posiadanie wspólnego konta w banku, wzajemne pomaganie sobie pod kątem finansowym itp.

W zakresie pożycia duchowego chodzić będzie o utrzymywanie pomiędzy małżonkami bliskich stosunków uczuciowych czy emocjonalnych, jakich zwykle spodziewa się i zakłada, że istnieją między osobami pozostającymi w małżeństwie.

Natomiast pożycie pod kątem fizycznym oznacza… myślę, Drogi Czytelniku, że wiesz czym jest pożycie fizyczne małżonków i pojęcie to nie wymaga wyjaśnienia 😊

Zatem, aby doszło do orzeczenia rozwodu musi nastąpić zupełny i trwały rozkład pożycia pomiędzy małżonkami w zakresie pożycia fizycznego, duchowego oraz gospodarczego.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, możemy następnie przejść do omówienia po krótce tematyki trwałości oraz zupełności rozkładu pożycia między małżonkami.

I tak zupełność rozkładu pożycia między małżonkami występować będzie wtedy, gdy pomiędzy małżonkami doszło do zupełnego rozkładu pożycia pod kątem duchowym, fizycznym jak i gospodarczym.

Co jednak istotne – nie zawsze musi dojść do zupełnego rozkładu pożycia na wszystkich trzech płaszczyznach. Możemy mieć bowiem sytuację tego rodzaju, że pomiędzy małżonkami doszło do ustania więzi fizycznej i duchowej przy jednoczesnym braku zupełnego rozkładu więzi gospodarczej np. poprzez wspólne zamieszkiwanie w mieszkaniu z uwagi na szczególne okoliczności. W takim przypadku, mimo braku wystąpienia zupełnego rozkładu pożycia między małżonkami, orzeczenie rozwodu będzie mogło mieć miejsce.

Z drugiej strony warto podkreślić, że istnienie więzi fizycznej między małżonkami przejawiającej się nawet sporadycznymi kontaktami w tym zakresie, co do zasady będzie powodowało brak możliwości orzeczenia rozwodu, nawet w przypadku rozpadu pożycia pod kątem duchowym oraz gospodarczym.

Trwały rozkład pożycia między małżonkami występował będzie natomiast wtedy, gdy zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego można by zakładać, że powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi. Okoliczność ta często będzie także zależała od charakteru małżonków.

Należy jednocześnie w tym miejscu podkreślić, że do trwałości rozkładu pożycia między małżonkami nie jest konieczne uznanie, że do powrotu małżonków do wspólnego pożycia bezwzględnie nie dojdzie. Wystarczającym jest uznanie zgodnie z doświadczeniem życiowym oraz po zbadaniu sprawy i „poznaniu charakterów małżonków”, że małżonkowie nie powrócą do wspólnego pożycia z uwagi na okoliczności danej sprawy.

Ważnym jest też, aby zaznaczyć, że przy określaniu trwałości rozkładu pożycia małżonków czas nie zawsze będzie miał absolutne znaczenie. Zdarzyć się bowiem może także tak, że mimo krótkiego okresu rozkładu pożycia między małżonkami sąd dojdzie do wniosku, że rozpad pożycia między małżonkami jest trwały mimo, iż okres jego trwania wcale nie był długi.

Mamy nadzieję, że powyższe wyjaśnienia przybliżyły Ci instytucję przesłanek pozytywnych warunkujących orzeczenie rozwodu – jeśli masz jeszcze pytania w tym zakresie – zapraszamy